Nedir Rol Tabanlı Erişim Kontrolü
Role dayalı erişim yönetimi
RBAC (Rol Tabanlı Erişim Kontrolü) izinlerin bireysel kullanıcılar yerine rollere atandığı ve kullanıcıların roller aldığı bir erişim yönetimi modelidir.
Temel Kavramlar
- Kullanıcı (User) — çalışan veya sistem
- Rol (Role) — izin seti (Admin, Editör, Görüntüleyici)
- İzin (Permission) — eylem gerçekleştirme hakkı (okuma, yazma, silme)
- Kaynak (Resource) — erişim hedefi (dosya, kayıt, API)
RBAC'ın Faydaları
- Erişim hakları yönetiminin basitleştirilmesi
- En az ayrıcalık ilkesine uyum
- Yeni çalışanlara hızlı izin ataması
- Rol tabanlı erişim denetimi
- İnsan hatası riskinin azaltılması
Tipik Roller
- Süper Admin — her şeye tam erişim
- Admin — kullanıcı ve ayar yönetimi
- Yönetici — rapor görüntüleme ve ekip yönetimi
- Editör — içerik oluşturma ve düzenleme
- Görüntüleyici — verilere salt okunur erişim
Sistemlerde Uygulama
- AWS IAM Roles
- Kubernetes RBAC
- PostgreSQL Row-Level Security
- Active Directory Groups
- Keycloak Realm Roles